Jak modlitwa o ogień i Jasnogórskie Śluby domknęły drogę Ucznia–Misjonarza
Przez cały tydzień mężczyźni szli drogą, która zaczęła się od prostego pytania: „Gdzie mieszkasz, Mistrzu?”, prowadziła przez decyzję pójścia za Jezusem, odkrywanie tożsamości syna, przemianę życia, braterstwo i odpowiedzialność, aż wreszcie doprowadziła na Jasną Górę, gdzie wszystkie wcześniejsze pytania musiały zmierzyć się z jednym ostatnim: co zrobisz z tym, co otrzymałeś?
Bo można przeżyć dobre rekolekcje i wrócić do dawnego życia. Można wysłuchać mocnych konferencji, przeżyć modlitwę, wzruszyć się świadectwem, spotkać setki braci, a później zatrzymać wszystko dla siebie. Można nawet bardzo uczciwie pracować nad własną formacją, a jednak ciągle pozostawać skoncentrowanym przede wszystkim na sobie, swoim rozwoju duchowym, swoich problemach i swojej relacji z Bogiem.
Tymczasem Jezus powołuje uczniów „aby byli z Nim i aby mógł ich posłać”.
Te dwa ruchy należą do siebie.
Najpierw być z Nim.
Potem dać się posłać.
I właśnie dlatego ostatnim słowem X Oblężenia na Jasnej Górze nie mogła być kolejna konferencja.
Potrzebna była odpowiedź.
Wszystko zaczęło się od spotkania
Pierwszego dnia tej drogi w Szczecinie wróciło pytanie pierwszych uczniów:
„Gdzie mieszkasz, Mistrzu?”
Uczeń nie zaczyna od programu, obowiązków ani misji. Zaczyna od spotkania, ponieważ chrześcijaństwo bez relacji z Jezusem bardzo łatwo staje się zbiorem przekonań, zasad i religijnych aktywności.
Dlatego kolejne dni prowadziły coraz głębiej.
W Zielonej Górze pojawiła się decyzja, bo nie da się być uczniem na pół etatu.
W Legnicy przyszło pytanie o tożsamość: czy żyję jak syn, który wie, że jest kochany, czy jak najemnik, który ciągle próbuje zasłużyć na swoją wartość?
W Lublinie Ewangelia zaczęła „przeorywać” życie ucznia, ponieważ spotkanie z Jezusem, które niczego we mnie nie zmienia, pozostaje jedynie religijnym doświadczeniem.
W Przemyślu pojawiło się braterstwo, bo sam nie dojdę i nie stanę się dojrzałym uczniem bez braci, którzy czasem mnie podniosą, czasem skorygują, a czasem po prostu pójdą obok.
W Sosnowcu przyszła odpowiedzialność, bo misja nie jest abstrakcją. Ma imię, twarz, adres i ludzi, których Bóg rzeczywiście postawił na mojej drodze.
A na Jasnej Górze trzeba było wreszcie powiedzieć:
Nie zatrzymuj tego dla siebie.
Nie zatrzymuj Jezusa
Marcin Jakimowicz rozpoczął popołudniowe posłanie od pytania o to, dlaczego tak trudno nam wyjść z Jezusem do świata. Pokazywał, że jedną z odpowiedzi jest lęk przed oceną, odrzuceniem i tym, co powiedzą inni, dlatego zanim człowiek zostanie posłany, musi na nowo odkryć, że jest synem.
Jeżeli swoją wartość buduję przede wszystkim na tym, jak oceniają mnie inni, będę nieustannie sprawdzał, czy dobrze wypadłem, czy moja modlitwa była wystarczająco dobra, czy ktoś mnie nie wyśmieje i czy nie zostanę odrzucony. Jeżeli natomiast odkrywam, że jestem przyjętym i kochanym synem Ojca, pojawia się wolność, dzięki której mogę przestać bronić siebie i zacząć wychodzić ku drugiemu człowiekowi.
Uczeń nie jest przecież powołany do budowania bezpiecznego chrześcijańskiego skansenu.
Spotkał Jezusa po to, aby z Nim pójść.
Nie zatrzymuj wiary
Rafał Janosz pokazał z kolei, że pierwszym miejscem misji bardzo często nie jest ulica, scena ewangelizacyjna ani daleka wyprawa misyjna.
Jest nim dom.
Można mówić o Bogu, angażować się w dobre dzieła, rozwijać firmę i jednocześnie przeoczyć człowieka siedzącego obok. W jego historii dramat relacji z synem odsłonił bolesną prawdę: zanim spróbuje naprawić swoje dziecko, musi pozwolić Bogu przemienić ojca.
Dlatego wiary nie przekazuje się przede wszystkim przez deklaracje.
Przekazuje się ją wtedy, kiedy odkładam laptop i telefon, patrzę dziecku w oczy, słucham tego, co ma mi do powiedzenia, potrafię przeprosić i przez kolejne miesiące czy lata cierpliwie odbudowuję utracone zaufanie.
Najpierw najbliżsi.
Potem reszta świata.
Dom jest pierwszą misją, ale nie musi być misją ostatnią.
Nie zatrzymuj nadziei
Mariusz Feręczak wniósł do tej drogi bardzo potrzebne dopowiedzenie: nie musisz przestać się bać, żeby zostać posłanym.
Nie wszystko w twoim życiu będzie dobrze. Nie każdą chorobę da się wyleczyć, nie każdą relację natychmiast odbudować, nie każdą przeszłość naprawić i nie każdy lęk po prostu zniknie.
Ale nawet wtedy pozostaje pytanie:
Co zrobisz teraz?
Nadzieja, którą zatrzymujemy wyłącznie dla siebie, przypomina piłkę zatrzymaną w rękach — zamiast uczestniczyć w grze, tracimy punkt. Nadzieja żyje wtedy, kiedy zostaje podana dalej.
Czasami więc misja oznacza rozmowę z człowiekiem w kryzysie. Czasami podanie numeru telefonu. Czasami wspólną wizytę u lekarza. Czasami znalezienie komuś konkretnego zadania, dzięki któremu ponownie odkryje, że jest potrzebny. Czasami powiedzenie: „Znam tę drogę. Nie musisz iść nią sam”.
Uczeń-misjonarz nie jest człowiekiem pozbawionym ran.
Jest człowiekiem, który pozwolił Bogu sprawić, że jego rana nie musi już służyć wyłącznie jemu.
Nie zatrzymuj braterstwa
Przez całą drogę wracało również przekonanie, że chrześcijańskie braterstwo nie może zamknąć się w kręgu ludzi podobnych do siebie.
Można stworzyć świetną wspólnotę, mieć własne spotkania, rekolekcje, język, przyjaźnie i doświadczenia, a jednak całą energię skierować do środka.
Tymczasem braterstwo otrzymujemy także po to, aby umieć dostrzec brata poza własnym środowiskiem.
Jak Ananiasz, który stanął przed człowiekiem budzącym lęk i powiedział:
„Szawle, bracie”.
Dojrzałe braterstwo nie kończy się więc na tym, że mam kilku mężczyzn, którzy mnie wspierają.
Zaczyna przekształcać moje spojrzenie na ludzi.
Nie zatrzymuj Ewangelii
I właśnie tutaj nauczanie bpa Artura Ważnego o spotkaniu Jezusa z Samarytanką zebrało wcześniejsze wątki w jedno pytanie:
Gdzie jest twoja Samaria?
Jezus idzie tam, gdzie inni nie chcą iść. Jest zmęczony, a jednak rozpoczyna spotkanie. Nie zaczyna od pouczania kobiety, ale od prośby:
„Daj mi pić”.
Nie traktuje jej jak projektu ewangelizacyjnego. Pozwala jej najpierw coś dać.
Później rozmawia, słucha, mówi o darze, prowadzi do prawdy, ale nie odbiera wolności.
To niezwykle ważne przesunięcie, bo misjonarz nie jest człowiekiem, który posiada Jezusa i teraz musi Go „dostarczyć” komuś, kto Boga nie ma. Jest człowiekiem posłanym do miejsca, w którym Duch Święty już działa, dlatego musi najpierw zobaczyć człowieka, nauczyć się słuchać i rozpoznać, co Bóg już robi w jego życiu.
A czasami musi po prostu zostać.
Być sakramentem obecności.
I wtedy konferencja zamieniła się w modlitwę
Po ostatnim nauczaniu nie pojawił się kolejny wykład.
To, co zostało powiedziane, zaczęło stawać się modlitwą.
Powróciło zdanie:
„Trzeba Mu było przejść przez Samarię”.
I zaczęła się modlitwa o zmianę spojrzenia:
„Chcę mieć serce wolne od uprzedzeń, od niechęci, od nienawiści. Nie chcę mieć żadnych murów, blokad. Daj mi takie oczy, które ma Jezus”.
To jest jeden z najważniejszych momentów całej drogi.
Bo ewangelizacja zaczyna się wcześniej niż rozmowa z drugim człowiekiem.
Zaczyna się od przemiany moich oczu.
Jeżeli patrzę na człowieka z pogardą, nawet najprawdziwsze słowa o Jezusie będą brzmiały fałszywie. Jeżeli widzę w nim przede wszystkim przeciwnika, grzesznika, problem, człowieka z „tamtej strony” albo kogoś, kto powinien się wreszcie zmienić, trudno będzie mi objawić mu Boga, który go pragnie.
Dlatego pierwsza modlitwa misjonarza brzmi:
Daj mi oczy Jezusa.
Nie musisz najpierw przestać być zmęczony
Potem modlitwa schodzi jeszcze głębiej.
Do zmęczenia.
Do bezsilności.
Do grzechów, nałogów, nieudanych prób, problemów małżeńskich, lęku o dzieci i doświadczenia, że już nie daję rady.
I właśnie tam pada bardzo ważne odkrycie: Jezus również siedział przy studni zmęczony drogą.
Dlatego uczeń nie musi najpierw rozwiązać wszystkich swoich problemów, aby zostać posłanym. Może przyjść ze swoją biedą i odkryć, że również przez nią Bóg może spotkać drugiego człowieka.
To niezwykle dobrze współbrzmi ze świadectwami całego dnia.
Piotr Zworski nie musiał najpierw znaleźć odpowiedzi na wszystkie pytania dotyczące cierpienia swojej córki, aby móc powiedzieć, gdzie pośród tej historii spotkał Chrystusa.
Rafał Janosz nie opowiadał historii idealnej rodziny, ale historię ojca, który musiał zobaczyć własne zaniedbania i przez lata odbudowywać relację.
Mariusz Feręczak nie mówił o świecie pozbawionym lęku, ale o człowieku, który pomimo lęku może odpowiedzieć na to, czego życie i Bóg oczekują od niego dzisiaj.
Bóg nie posyła wyłącznie naszych sukcesów. Posyła nas całych.
„Pragnę ich miłości”
Później modlitwa wraca do Jezusowego:
„Daj mi pić”.
I łączy je z wołaniem z Krzyża:
„Pragnę”.
Wtedy perspektywa całej misji zmienia się jeszcze raz.
Nie chodzi już przede wszystkim o moje pragnienie ewangelizowania.
Chodzi o pragnienie Jezusa.
O ludzi, których On pragnie.
Dlatego uczestnicy zostają zaproszeni, aby spojrzeć Jego oczami na swoją żonę, dzieci, teściów, sąsiadów, braci, przyjaciół, kolegów, przełożonych, podwładnych, duszpasterzy, a nawet na ludzi widzianych jedynie na ekranie telefonu czy telewizora.
I w odniesieniu do nich wszystkich usłyszeć:
„Pragnę ich miłości”.
To jest być może najgłębsze uzasadnienie misji.
Nie idę do człowieka dlatego, że jest projektem do wykonania.
Nie idę dlatego, że chcę wygrać spór.
Nie idę nawet przede wszystkim dlatego, że chcę poczuć się dobrym ewangelizatorem.
Idę, ponieważ Jezus go pragnie.
Dlatego modlitwa staje się bardzo konkretna: nie przeklinaj, nie hejtuj, nie rezygnuj z prawdy i obrony wartości, ale rób to z miłością. Najpierw módl się za człowieka, a później — kiedy Duch Święty pokaże drogę — podejdź do niego z Ewangelią.
Od „Panie, daj mi” do „Panie, daj mnie”
W tym miejscu widać chyba najlepiej, co wydarzyło się podczas całej drogi Ucznia–Misjonarza.
Na początku człowiek przychodzi do Jezusa z własnym pragnieniem:
Panie, daj mi.
Daj mi spotkanie.
Daj mi wiarę.
Daj mi uzdrowienie.
Daj mi odpowiedź.
Daj mi siłę.
Daj mi braci.
Daj mi nadzieję.
I Jezus daje.
Ale uczeń dojrzewa wtedy, kiedy jego modlitwa zaczyna się zmieniać:
Panie, daj mnie.
Daj mnie mojej żonie.
Daj mnie moim dzieciom.
Daj mnie bratu, który nie daje sobie rady.
Daj mnie człowiekowi, którego nie lubię.
Daj mnie temu, kto potrzebuje usłyszeć o Tobie.
Daj mnie Twojemu Kościołowi.
Daj mnie światu.
Uczeń przychodzi, żeby otrzymać. Misjonarz odkrywa, że sam może stać się darem.
Jasnogórskie Śluby: misja dostaje konkretne imię
I właśnie dlatego finałem tej modlitwy stało się odnowienie Jasnogórskich Ślubów.
Nie jako historyczna rekonstrukcja.
Nie jako patriotyczny dodatek do wydarzenia.
Ale jako bardzo konkretna odpowiedź na pytanie:
Co znaczy „poślij mnie” w życiu mężczyzny?
Śluby odpowiadają niezwykle praktycznie.
Strzeż życia Bożego w sobie i rodzinie.
Stań na straży życia.
Broń trwałości małżeństwa.
Szanuj godność kobiety.
Dbaj o dom.
Wprowadzaj Ewangelię w życie dzieci.
Otaczaj młode pokolenie odpowiedzialną opieką.
Dziel się owocami pracy, aby obok ciebie nie pozostawał człowiek głodny, bezdomny i płaczący.
Walcz z lenistwem, lekkomyślnością, marnotrawstwem, pijaństwem i rozwiązłością.
Rozwijaj wierność, sumienność, pracowitość, wyrzeczenie, wzajemny szacunek, miłość i sprawiedliwość.
Nagle okazuje się, że misja ma bardzo konkretny kształt.
Czasami jest nim wierność żonie.
Czasami rozmowa z dzieckiem.
Czasami trzeźwość.
Czasami uczciwa praca.
Czasami podzielenie się pieniędzmi.
Czasami pojednanie.
Czasami obrona słabszego.
Czasami wyjście do człowieka, którego dotychczas omijałem.
A czasami zwyczajnie powrót do domu jako inny człowiek.
Śluby jako odpowiedź mężczyzn
To właśnie w tym miejscu spotykają się właściwie wszystkie najważniejsze wątki Oblężenia.
Jacek Pulikowski mówił, że pierwszym miejscem posłania mężczyzny jest rodzina.
Rafał Janosz pokazał, ile kosztuje odkrycie tej prawdy wtedy, kiedy człowiek zbyt długo stawiał inne rzeczy przed relacją z najbliższymi.
Mariusz Feręczak przypomniał, że odpowiedzialność podejmuje się także wtedy, kiedy człowiek się boi i nie ma gwarancji powodzenia.
Męski Różaniec prowadził od tożsamości syna aż do Eucharystii, w której życie zostaje wzięte, pobłogosławione, połamane i dane.
Świadectwa pokazywały, że własna historia — również trudna, poraniona i niezrozumiała — może stać się miejscem, z którego zaczynam służyć innym.
Bp Artur Ważny pokazał zaś, że uczeń-misjonarz nie czeka na idealne warunki, ale wychodzi do swojej Samarii, słucha, przekracza mury i zostaje przy człowieku.
A teraz mężczyźni odpowiadają:
„Przyrzekamy”.
Nie: „podobało nam się”.
Nie: „to było mocne”.
Nie: „wrócimy za rok”.
Przyrzekamy.
„Duchu Święty, umocnij naszą męskość”
Ostatnia modlitwa jest już właściwie modlitwą posłania:
„Duchu Święty, umocnij naszą męskość, wzmocnij naszą odwagę, byśmy na wzór świętego Józefa brali odpowiedzialność za tych, których Bóg powierzył naszej opiece, byśmy prowadzili ich do Boga, chronili i zaopatrywali”.
To zdanie mogłoby właściwie zamknąć całe X Oblężenie.
Bo uczeń-misjonarz nie jest mężczyzną, który po prostu wie więcej o Bogu.
Jest człowiekiem, który bierze odpowiedzialność za powierzonych mu ludzi i prowadzi ich do Boga.
Nie własną siłą.
Dlatego ostatnia prośba skierowana jest do Ducha Świętego.
Od spotkania do posłania
Kiedy spojrzeć na całą drogę z perspektywy jej końca, układa się ona w bardzo prostą całość:
SPOTKANIE — „Gdzie mieszkasz, Mistrzu?”
DECYZJA — „Nie da się być uczniem na pół etatu”.
TOŻSAMOŚĆ — „Jesteś synem, nie najemnikiem”.
PRZEMIANA — „Pozwól się przeorać Ewangelii”.
BRATERSTWO — „Sam nie dojdziesz”.
ODPOWIEDZIALNOŚĆ — „Twoja misja ma imię”.
POSŁANIE — „Nie zatrzymuj Ewangelii dla siebie”.
A potem już nie ma kolejnego etapu programu.
Jest życie.
Oblężenie się kończy. Misja się zaczyna
I chyba właśnie dlatego ostatni obraz tego spotkania jest tak ważny.
Mężczyźni nie zostają na Jasnej Górze.
Rozjadą się.
Do Krakowa, Szczecina, Zielonej Góry, Legnicy, Lublina, Przemyśla, Sosnowca i setek innych miejscowości.
Wrócą do żon, dzieci, rodziców, wspólnot, parafii, firm, biur, warsztatów, szkół i sąsiadów.
I właśnie o to chodzi.
Bo celem Oblężenia nigdy nie było zgromadzenie mężczyzn w jednym miejscu.
Celem jest ich rozesłanie.
Każdy wraca do swojej winnicy.
Każdy ma swoją Samarię.
Każdy zna ludzi, których Jezus pragnie.
Każdy ma jakiś dar, doświadczenie, historię, ranę, świadectwo i kawałek Ewangelii, którego nie wolno mu zatrzymać tylko dla siebie.
Dlatego ostatnim słowem nie powinno być:
„Do zobaczenia za rok”.
Raczej:
Byłeś z Nim.
Teraz pozwól Mu się posłać.
Nie zatrzymuj Jezusa dla siebie.
Nie zatrzymuj wiary dla siebie.
Nie zatrzymuj nadziei dla siebie.
Nie zatrzymuj braterstwa dla siebie.
Nie zatrzymuj Ewangelii dla siebie.
Idź.
Bo właśnie teraz kończy się Oblężenie.
I zaczyna się misja.
